Bovenknijpe

Deze site is nog in bewerking. Sorry voor het ongemak. De komende tijd regelmatig aangevullingen.

Brug bij Woudsterweg

BOVENKNIJPE

 

PREKEN OP BEROEP IN BOVENKNIJPE

Uit de Leeuwarder Courant van 18 juli 1911 het volgende bericht:

"Gistermorgen is de godsdienstoefening der Doopsgezinde gemeente te Bovenknijpe, die vacant is, geleid door mej. A. Zernike te Amsterdam. Het kerkgebouw was geheel gevuld. Mej. Zernike hield eene predikatie naar aanleiding van 1 Samuel 16, hoofdstuk 7.8: “want de mensch ziet aan wat voor oogen is, maar de Heer ziet het hart aan”. Het tafrijk auditorium kreeg van deze vrouwelijke predikant, die tot de moderne richting behoort (wat ze duidelijk liet uitkomen), een zeer gunstigen indruk".

 

VERSLAG UIT DE KRANT OVER DE INTREDEDIENST IN BOVENKNIJPE

In de Leeuwarder Courant van 8 november 1911 staat het volgende bericht:

De eerste vrouwelijke predikant

Naar aanleiding van de intrede van Mej. A. Zernike als predikant bij de Doopsgezinde gemeente te Bovenknijpe wordt nog aan de N. Rott. Crt. geschreven: “Mej. Zernike te hooren preeken, geeft indruk, dat de vrouw even goed geschikt is voor het predikambt als de man. Ik denk voor het oogenblik niet aan de andere werkzaamheden die het deel van den predikant zijn, niet aan catechisaties, begrafenissen enz. De ervaring zal het leeren of ook hier de vrouw op haar plaats is Ik zou haast wel durven beweren dat het ziekenbezoek nog beter aan een vrouw toevertrouwd is dan aan een man. Wel conservatief zijn, dunkt mij de kerkgenootschappen geweest en wij weten het ze zijn liet nog: immers alleen de Doopsgezinde Broederschap heeft hare poorten voor de vrouw als prediker geopend, wel conservatief dat de vrouw nu eerst de gelegenheid wordt gegeven hare krachten en gaven op den kansel te ontplooien . Het zal zeker voor menschen die nog zweren bij de letter van den Bijbel onmogelijk gelijk zijn, een vrouw tot het predikambt toe te laten: waar een woord uit Timotheus luidt: dat de vrouw niet toegelaten wordt, dat zij leere, dat zij in stilheid zij. Alleen daar, waar de geest der vrijheid waait, is vrijheid mogelijk.

 

Of velen Mej. Zernike zullen volgen, de tijd zal het leeren. Dit is althans zeker, dat met Mej. Zernike een vrouw het predikambt heeft aanvaard, die eene waardige voorgangster en baanbreekster kan worden genoemd. Haar optreden is aantrekkelijk. Het is eenvoudig en waar. Een vrome toon klinkt door in haar keurig gesproken woord. Zij beschikt over een helder stemgeluid en haar voordracht is kalm en waardig. Men zou haar hoorende, niet zeggen, dat een proponente haar intrede doet zoo vast en verzekerd spreekt zij. Er is in haar voordracht niet van het gejaagde en zenuwachtige dat dikwerf jeugdige prediking kenmerkt. Hartelijk en vriendelijk klonk telkens haar stem, vooral bij de toespraken, inzonderheid tot hare familie. Haar tekstwoord was Jeremia 31: 33b en 31a. en het woord dat zij in den beginne voorlas was het voor deze gelegenheid zoo geschikte hoofdstuk 1 Kor 12.

 

ANNE ZERNIKE ONTMOET JAN MANKES

Kort na haar bevestiging in Bovenknijpe ontmoet de jonge Anne Zernike de schilder Jan Mankes.

Jan Mankes en Anne Zernike vestigen zich vrij kort na hun huwelijk - waardoor Anne zoals gebruikelijk in die tijd haar werkzaamheden neerlegt - in Den Haag / Scheveningen. Hun woning bevindt zich in de Douzastraat. Ze wonen op nummer 18, een bovenwoning.

 

Jan geniet van de frisse lucht en de fraaie luchten. Maar al snel wordt duidelijk dat ze vanwege de teruglopende gezondheid - hij heeft last van tuberculose - niet langer aan zee en dus niet langer in Den Haag kunnen blijven wonen.

 

DE INVLOED VAN JAN MANKES OP DE PREKEN

Anne Zernike begon in Bovenknijpe vanaf de kansel de boodschap van pacifisme uit te dragen. Maar de gemeente ontving de boodschap niet zoals ze graag gewild en gehoopt had. Vanuit de gemeente kreeg ze weinig tot geen bijval. In haar memoires schrijft zij daarover als volgt:

‘We zaten (ouders, broers en zusters Zernike), eind juli 1914, ergens in de Ardennen, in zo’n onbezorgde vacantiebestemming, dat we de oorlogsgeruchten geloven wilden noch konden. In Namen hadden we nog een trein naar Brussel gekregen waarin Belgische soldaten zaten, opgeroepen in oorlogsdienst. Telkens gingen mijn gedachten ook naar het verre Friese dorp, waar ik thuishoorde en vroeg me angstig af, hoe men het daar maken zou. Scherp kan ik nog de geïrriteerde verbazing navoelen, waarin mijn gemeenteleden me brachten, toen ik hen bij mijn terugkomst aantrof in een stemming van gemoedelijke gezapigheid, als ware er niets gebeurd. Slechts enkele jongens waren onder de wapens geroepen. In Friesland was alles pais en vree. Hun verbeelding reikte niet verder dan de grenzen der provincie; hun wereldbeeld was niet ingestort, ze hadden er geen gehad. En ik voelde me eenzamer dan ooit onder hen’.

 

Toen in 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak, kwam het haar zinloos over om dat opnieuw te doen. Hiervan schrijft ze in haar menoires: ‘Het verschil tussen aanvals- en verdedigingsoorlog, dat in 1914 niet voor me bestond, was nu, in 1940, groter werkelijkheid voor me geworden’. Ze was natuurlijk ouder geworden en haar gespreks-partner, Jan Mankes, die haar in 1914 duidelijk beïnvloed had, leefde niet meer.

voormalige pastorie Bovenknijpe

PASTORIE

preekstoel Bovenknijpe

VVERMANING

LEVEN EN WERKEN

 

Jan Mankes en Anne Zernike vestigen zich vrij kort na hun huwelijk - waardoor Anne zoals gebruikelijk in die tijd haar werkzaamheden neerlegt - in Den Haag / Scheveningen. Hun woning bevindt zich in de Douzastraat. Ze wonen op nummer 18, een bovenwoning.

 

Jan geniet van de frisse lucht en de fraaie luchten. Maar al snel wordt duidelijk dat ze vanwege de teruglopende gezondheid - hij heeft last van tuberculose - niet langer aan zee en dus niet langer in Den Haag kunnen blijven wonen.

 

 

Woudsterweg Jan Mankes

WOUDSTERWEG

Heeft u vragen en/of opmerkingen of heeft u aanvullingen en/of verbeteringen voor deze website: verstuur uw bericht aan info@annezernike.nl

Copyright © All Rights Reserved

©www.annezernike.nl