korte beschrijving leven

Deze site is nog in bewerking. Sorry voor het ongemak. De komende tijd regelmatig aangevullingen.

HAAR JEUGD IN AMSTERDAM

 

Anne Zernike groeide op in een gezin waarin het verwerven van kennis en het studeren voorop stond.

Haar ouders waren Carl Frederich August Zernike en Antje Dieperink, beiden in het bezit van akten wiskunde. Vader was hoofd van een lagere school.

 

Haar broer Frits Zernike zou in 1953 de Nobelprijs voor natuurkunde verkrijgen en haar jongere zuster Elisabeth Zernike was een bekende in de wereld van de literatuur.

 

Voordat Anne Zernike in haar jeugd de Vrije Gemeente bezocht, waar haar ouders lid van waren, ging ze naar de kinderkerk van de Nederlandse Protestantenbond. Eén van de godsdienstonderwijzeressen daar was mej. Manette de Favauge. Mej. Manette de Favauge stond samen met mej. Jacoba Mossel en mej. E. Knappert op de lijst van aanbevolen werkkringen voor jonge vrouwen tijdens de nationale tentoonstelling van vrouwenarbeid in 1898, dat van godsdienstonderwijzeres. Zij zijn belangrijke voorvechtsters geweest voor het ambt van vrouwelijke predikanten.

De Vrije Gemeente wilde bij haar leden een godsdienstig besef aankweken zonder de band met het christendom te verbreken en ging uit van de gelijkwaardigheid van de Wereldgodsdiensten. De Vrije Gemeente werd gekenmerkt door een open houding ten opzichte van de cultuur en door betrokkenheid bij maatschappelijke ontwikkelingen.

 

Anne Zernike bezocht, net als haar drie jongere zusjes, de meisjes-HBS in Amsterdam.

Dit einddiploma was op dat moment echter onvoldoende om verder te kunnen studeren. Na twee jaar studeren deed zij staatsexamen gymnasium-A, waarmee ze kon worden toegelaten aan de Universiteit van Amsterdam.

Vrouwelijke studenten waren – zij het in geringe mate - al een bekend gezicht binnen de universiteit. Na het behalen van het kandidaatsexamen in 1909 liet zij zich op tweeëntwintigjarige leeftijd inschrijven aan het Doopsgezind Seminarium, nadat ze zich in de Doopsgezinde Gemeente had laten dopen door dr. A. Kuiper. Haar eerste preek hield zij voor de kinderkerk van de Nederlandse Protestantenbond aan de Voorburgwal in Amsterdam.

 

DE STUDIE OP HET DOOPSGEZIND SEMINARIUM

 

Anne begon haar studie in 1909 aan het Seminarium. Na twee jaar behaalde ze het proponentsschap, na vooraf doctoraal examen te hebben gedaan. Op 20 juni 1911 werd aan Anne Zernike de aanstelling tot proponent overhandigd. Drie maanden nam zij waar voor de bibliothecaris van de Doopsgezinde Bibliotheek en gedurende een jaar catechiseerde zij in Utrecht. Haar eerste preek hield zij voor de kinderkerk van de Nederlandse Protestanten Bond aan de Voorburgwal in de hoofdstad.

 

Haar afstudeerscriptie droeg de titel: ‘Historisch-materialistische ethiek’. Ze werd daarbij door de voorzitter van de Algemene Doopsgezinde Sociëteit toegesproken. De voorzitter benadrukte hoe bijzonder het was dat Anne Zernike de eerste vrouwelijke predikant van Nederland was die als afgestudeerd theologe het evangelie mocht verkondigen. Tevens stelde hij dat het bestuur de beslissing om deze studieweg voor vrouwen te openen, had genomen om met de tijd en het geloof mee te kunnen gaan. Hij vond het dan ook een eer en was zeer verheugd haar als proponent te mogen verwelkomen. Ook roemde hij haar toewijding aan de studie en haar eenvoudige houding. Hij noemde dit kwaliteiten die haar zeker van pas zouden komen bij het moeilijke beroep van predikant.

Wonen aan de Weimansweg

 

 

De Vrije Gemeente in Amsterdam

 

Nu poptempel PARADISO

 

KORTE BESCHRIJVING VAN HAAR LEVEN

 

Anne Zernike is geboren in Amsterdam op 30 april 1887. Anne vertrekt in 1911 naar Bovenknijpe, waar ze is beroepen als voorganger in de Doopsgezinde gemeente.

 

Ze is dan de eerste vrouwelijke predikant die verbonden is aan een kerkelijke gemeente in Nederland. Ze ontmoet daar dorpsgenoot Jan Mankes, met wie ze in 1915 trouwt. Via een kort verblijf in Den Haag komen ze terecht in Eerbeek. Daar wordt hun zoon Beint geboren en dan overlijdt haar man Jan in 1920 aan tuberculose.

 

Ze blijft alleen achter. In 1921 vertrekt ze naar Rotterdam, waar ze wordt verbonden aan de Nederlandse Protestantenbond en is ze met anderen zeer betrokken bij het leven in tuindorp Vreewijk. Het nieuwe kerkgebouw dat in 1929 wordt opgericht krijgt de naam "Het Nieuwe Verbond". De vrijzinnige gemeente groeit van 40 tot 500 leden.

 

In 1948 neemt ds. Anne Mankes-Zernike afscheid van de gemeente en gaat met emeritaat. In het begin van de jaren '50 van de vorige eeuw schrijft ze haar autobiografie "Een vrouw in het wondere ambt".

 

Ze blijft nog ruime tijd tijdens haar emeritaat wonen in haar woning aan de

Weimansweg 37 in Rotterdam. Vanaf halverwege de jaren '60 van de vorige eeuw woont ze daarna nog kort in bij haar zoon Beint en zijn gezin in Laren (NH).

 

Op 6 maart 1972 overlijdt Anne Mankes-Zernike in de "Lichtenberg" in Amersfoort, bijna 85 jaren oud.

 

 

Uit haar dagboek:

"In het laatste studiejaar had ik een enkele keer des zondagsmorgens in Doopsgezinde gemeenten in de buurt van Amsterdam de predikant vervangen. Uit het vaak overmatig drukke kerkbezoek bleek wel, dat velen een vrouw op de preekstoel een soort bezienswaardigheid vonden, wat me ook sprak uit nieuwsgieringe blikken, die op me werden geworpen. Gelukkig voelde ik steeds na enkele minuten, dat men uitgekeken raakte en luisteren ging. Meerdere malen kreeg ik na zo'n preek een brief, altijd anoniem, die me verwijtend wees op 1 Corinthen 14:34. Ik behoefde de tekst niet meer op te zoeken om te weten wat daar stond: "Dat uw vrouwen in de gemeente zwijgen; want het is haar niet toegestaan te spreken, maar bevolen onderworpen te zijn, gelijk ook de Wet zegt".

Heeft u vragen en/of opmerkingen of heeft u aanvullingen en/of verbeteringen voor deze website: verstuur uw bericht aan info@annezernike.nl

Copyright © All Rights Reserved

©www.annezernike.nl